Nasz dom nie jest tak czysty i surowy jak świątynia Zen, ale gdy widzę bałagan i kurz w domach innych ludzi, uświadamiam sobie, jak daleko zaszliśmy.
To nie jest osąd innych ani oświadczenie, jak świetnie sprzątamy i organizujemy przestrzeń, lecz przypomnienie tego, czego się nauczyłem.
Sprzątanie i odrzucanie zbędnych rzeczy są dla mnie praktykami uważności. To nie są prace domowe, których się obawiam, ani sposoby na dążenie do idealnego środowiska mieszkalnego, ale sposoby praktykowania życia w chwili obecnej. Dlatego są to jedne z moich ulubionych zajęć.
Przecieram blat szmatką, nie myśląc: „Ta kuchnia jest taka brudna!” (osąd) ani „Chciałbym, żeby ludzie sprzątali po sobie” (oczekiwanie, że rzeczy będą inne), ani „Mam dzisiaj dużo pracy” (myślenie o przyszłości) ani „Mój syn naprawdę mnie zirytował, kiedy to powiedział dziś rano” (rozwodzenie się nad przeszłością). A przynajmniej, kiedy przychodzą mi do głowy takie myśli, zauważam je i wracam do przecierania.
Gdy przecieram blat, zauważam okruchy i zaschnięte plamy po rozlanych cieczach. Czuję szmatkę przesuwającą się po nierównej powierzchni blatu i stopniowo odczuwam, jak powierzchnia się wygładza. Czuję napięcie w barkach i szczęce, i je rozluźniam. Staję się świadomy swojego oddechu, jak wchodzi i wychodzi. Dokładnie płuczę szmatkę, czyszcząc ją i obserwując, jak brudna woda spływa do odpływu.
To praktyka uważnego życia. To także życie samo w sobie, nie praktyka, ale rzeczywiste wydarzenie. Wycieranie rzeczy z uważnością jest równie pełne cudów jak każda inna chwila mojego życia.
Robię to samo, gdy myję naczynia, organizuję szafkę czy półkę, wycieram umywalkę czy toaletę, zamiatam. Każdy moment, który spędzam na wykonywaniu tych rzeczy, to radosny cud i jestem wdzięczny za chwilę, w której się znajduję.
Zasady
W następnym rozdziale przedstawię listę wytycznych, ale to tylko kilka konkretnych rzeczy, które pomagają mi pamiętać o ogólnych zasadach. Najważniejsze są ogólne zasady, które staram się pamiętać:
1. Kiedy sprzątasz, po prostu sprzątaj. Nie planuj, nie skupiaj się na następnym zadaniu, gdy wykonujesz obecne, nie słuchaj podcastów ani nie oglądaj telewizji podczas wykonywania zadania. Po prostu wycieraj. Po prostu zamiataj. Po prostu odrzucaj zbędne rzeczy. Po prostu myj, po prostu płucz.
2. Wykonuj swoją pracę z wdzięcznością i współczuciem. Przed rozpoczęciem pamiętaj, by być wdzięcznym za to, co masz, za możliwość sprzątania czy odrzucania zbędnych rzeczy. Bądź wdzięczny za ludzi w swoim życiu i pamiętaj, dlaczego jesteś im wdzięczny. Następnie pamiętaj, że sprzątasz z myślą o współczuciu: dla ludzi w twoim życiu, aby ich dzień był nieco lepszy dzięki czystemu blatowi czy umywalce, dla siebie, abyś miał miłe, niezagracone miejsce, w którym możesz przeczytać dobrą książkę. To twoja intencja i pomoże ci to pamiętać o tym, by być uważnym.
3. Zwracaj uwagę na swoje myśli, ciało, działania. Ćwicz skupianie swojej uwagi: na szmatce, na miotle, na pajęczynie. Ale także zauważaj swoje myśli: czy myślisz o innych rzeczach? Czy osądzasz innych? Czy chcesz, żeby było inaczej? Czy jesteś zły? Nie wypędzaj myśli, ale zauważaj je. Następnie wróć do sprzątania. Zauważaj również, jak czujesz swoje ciało i jak oddychasz. Zauważaj wszystko, co dotyczy danej chwili, zanurzając się w niej w pełni.
4. Nie zostawiaj śladów. To oczywiście a philosophy tych, którzy korzystają z natury — mieć minimalny wpływ na ziemię, zostawiać tylko ślady swoich stóp i zabierać jedynie zdjęcia. Ale co z naszymi domami i miejscami pracy? Te nie są może tak naturalne jak jezioro czy góra, ale są naszymi siedliskami. Musimy tu mieszkać, często z bliskimi, więc powinniśmy być świadomi wpływu, jaki mamy na to siedlisko. Nie zostawiaj śladów oznacza, że nie zostawiasz bałaganu, odpowiednio pozbywasz się odpadów, jesteś szanujący dla innych ludzi w swojej przestrzeni.
Wytyczne
Z powyższymi ogólnymi zasadami rozpocząłem tworzenie listy wytycznych. To nie są zasady, ale wskazówki, w oparciu o które możesz się ocenić, aby pomóc sobie skupić się na tym, co robisz.
Powinienem zauważyć, że wiele z tego nauczyłem się od FlyLady, wdzięcznej i uważnej załogi z Tassajara Zen Mountain Center oraz od Dogena Instructions for the Tenzo.
-
Wash your bowl, kiedy skończysz go używać. Oczywiście inne naczynia również.
-
Sprzątaj na bieżąco. Jeśli kroisz warzywa, posprzątaj deskę do krojenia i nóż, gdy skończysz, a resztki jedzenia włóż do kompostu. Nie układaj rzeczy na blatach ani w zlewie.
-
Miej miejsce dla wszystkiego. Jeśli coś nie ma miejsca, wyznacz je. Wkładaj rzeczy na swoje miejsce, kiedy skończysz z nimi.
-
Zaczynaj odgracanie tam, gdzie jesteś. Przytłoczony tym, co musisz odgracić? Zacznij od tego miejsca, w którym się znajdujesz i wybierz kilka rzeczy, których nie potrzebujesz lub nie używasz, i włóż je do torby lub pudełka do oddania czy recyklingu. Teraz już zacząłeś. Jutro zrób to znowu.
-
Wycieraj zlew. Spraw, aby zlew był czysty, gdy z niego skończysz korzystać. Jeśli jest brudny, wyszoruj go. W zlewie nie powinno być naczyń.
-
Wycieraj blaty i kuchenkę. Gdy skończysz przygotowywać jedzenie, wytrzyj wszystko. To zajmuje tylko minutę.
-
Jeśli podłoga jest brudna, poświęć chwilę, aby ją uważnie zamieść. To miła przerwa w twoim dniu.
-
Ostrożnie obsługuj noże.
-
Szoruj muszlę klozetową. Miej szczotkę do toalety w pobliżu, a jeśli dostrzeżesz, że jest trochę brudna po użyciu, sięgnij po szczotkę i daj muszli szybkie przetarcie i spuszczenie wody.
-
Trzymaj szmatki i zmywaki pod ręką. Trzymam gąbkę do szorowania w łazience, aby wycierać toaletę lub prysznic, gdy się odrobinę zabrudzą. To tylko chwilka, a mając gąbkę tam, nie mam żadnego powodu, żeby tego nie zrobić.
-
Trzymaj płaskie powierzchnie czyste. Na moim biurku jest tylko mój laptop i zdjęcie mojej żony. Blaty i stoły są czyste. Na podłogach są tylko meble i dywany. To nie są miejsca do przechowywania mnóstwa śmieci. Jeśli zauważysz zagracone płaskie powierzchnie, oczyść je, po jednej na raz. Pozbądź się przedmiotów lub daj im miejsce do przechowywania.
-
Troszcz się o swoje narzędzia, jakby były twoimi własnymi oczami.
-
Bądź delikatny wobec tych wokół ciebie.
-
Już tam jesteś. To nie jest zestaw ideałów do dążenia, standard doskonałości do osiągnięcia. To praktyka uważności, a jeśli sprzątasz czy odrzucasz zbędne rzeczy uważnie, to już dotarłeś na miejsce.