Ktoś powiedział mi niedawno, że jestem jedną z niewielu znanych mu osób, które zdają się mieć bazowy poziom szczęścia. Większość ludzi, których zna — włącznie z nim samym — jest zestresowana, zła, lękliwa, przytłoczona, smutna itd.
Skłoniło mnie to do refleksji: czy to rzeczywiście prawda? A jeśli tak, dlaczego jest tak w moim przypadku?
Myślę, że to prawda. Zdecydowanie nie jestem szczęśliwy cały czas — odczuwam wszystkie emocje, które odczuwają inni — ale sądzę, że moim stanem bazowym jest szczęście i spokój.
Dlaczego więc mam taki stan bazowy? Częściowo może dlatego, że miałem szczęście — urodziłem się z chemią mózgu, która mi sprzyja. Myślę, że moja mama także ma bazowy poziom szczęścia, więc może to być kwestia jej genów albo sposobu, w jaki mnie wychowała. (Miałem też tatę, którego stanem bazowym zdecydowanie nie było szczęście, a jego sposób wychowywania z pewnością pozostawił mi pewne traumy do przepracowania).
Uważam jednak również, że rozwinąłem ten fundament dzięki własnym nawykom — mentalnym i innym — które pomogły mi utrzymać ten stan bazowy. Sądzę, że te nawyki mogą pomóc każdemu, nawet jeśli nie zostałeś obdarzony sprzyjającą chemią mózgu lub kochającym rodzicem.
Przyjrzyjmy się im.
Moje nawyki szczęścia
Zacznę od tego, że nie uleczą one wszystkiego ani nie są łatwymi rozwiązaniami. To nawyki mentalne, a ich rozwijanie wymaga czasu.
Oto jednak nawyki mentalne, które uznałem za pomocne:
- Zwolnij i delektuj się: Na tej idei opiera się Zen Habits — nie próbuj bez przerwy pędzić przez dzień, aby przejść do kolejnej rzeczy. Zamiast tego zwolnij i delektuj się chwilami tak często, jak tylko sobie przypomnisz. Każda chwila jest czymś, czym można się delektować, jeśli tylko potrafimy się na to przebudzić.
- Bądź zafascynowany: Tak wielu z nas nudzi się życiem albo traktuje jego cuda jak coś oczywistego. A co, gdybyśmy mogli zaciekawić się rzeczami, których niemal już nie zauważamy? Co, gdybyśmy pozwolili, by prowadziła nas fascynacja, zamiast tylko mechanicznie wykonywać kolejne czynności?
- Wszystko jest lekcją: Kiedy jestem sfrustrowany kimś, zirytowany sobą albo gdy sprawy nie idą tak, jak bym chciał… nauczyłem się postrzegać to, z czym się mierzę, jako lekcję głębszej mądrości. Staram się zatrzymać i zauważyć, czego ta osoba lub ta chwila ma mnie nauczyć. Moje najgłębsze lekcje pochodzą z najtrudniejszych zmagań.
- Ciesz się postępem, nie tylko rezultatem: Nauczyłem się cieszyć każdym, nawet najmniejszym postępem, który robię. Jeśli posuwam się naprzód w projekcie małymi kroczkami, jeśli moja droga do lepszej kondycji trwa znacznie dłużej, niż miałem nadzieję… staram się dostrzec postęp, którego już dokonałem, i go świętować. Nawet jeśli to zaledwie kilka kroków. Oznacza to, że dodaję sobie otuchy po drodze, a punkt końcowy jest tylko jednym z wielu radosnych punktów.
- Czuj, ale nie rozpamiętuj: Uważam, że ważne jest, aby czuć wszystkie emocje. Jeśli robi mi się smutno, pozwalam sobie naprawdę poczuć złamane serce. Jeśli się złoszczę, pozwalam sobie wybuchnąć gniewem — choć nie wobec drugiej osoby. Czuję to wszystko. Ale potem kończę. Rozpamiętywanie myśli, które wywołują te uczucia, nie jest pomocne.
- Staraj się nie traktować wszystkiego zbyt poważnie!: Lubię podchodzić do życia lekko. Staram się śmiać z siebie i wprowadzać trochę zabawy do poważniejszych sytuacji — kiedy jest to stosowne! Dzięki temu życie może być beztroskie, a to zawsze jest przyjemniejsze!
- Praktykuj wdzięczność i zachwyt: Swoją drogę ku szczęściu zacząłem od prostej praktyki wdzięczności — po prostu wypisywałem 10 rzeczy, za które byłem wdzięczny danego dnia. Często były to te same rzeczy — moja rodzina, zdrowie, natura — ale dzięki temu przez cały dzień wypatrywałem rzeczy, które mogę brać za oczywiste, a jednak cieszę się, że są w moim życiu. Później rozszerzyłem tę praktykę o dostrzeganie rzeczy, które napełniały mnie zachwytem. W ten sposób doceniamy cud codziennego życia.
Nie ma to być wyczerpująca lista — ani nie musisz robić tego wszystkiego, aby być szczęśliwym. Te nawyki po prostu ogromnie mi pomagały przez lata.
Trudną częścią jest oczywiście wyrobienie tych nawyków. Oto co bym zalecił:
- Wybierz jeden z nich i postanów praktykować go każdego dnia. Ustaw przypomnienia w telefonie i umieść je w widocznych miejscach w przestrzeni, w której mieszkasz i pracujesz.
- Staraj się wyłapywać chwile, w których możesz praktykować ten nawyk mentalny. Na początku będzie to trudne, ale będziesz zauważać je coraz częściej.
- Wprowadź na koniec każdego dnia pięciominutowy nawyk podsumowania, podczas którego spróbujesz zauważyć, kiedy praktykowałeś ten nawyk w ciągu dnia, a kiedy mogłeś o nim zapomnieć. Pomoże Ci to stawać się lepszym każdego dnia.
- Rób to przez co najmniej miesiąc dla każdego nawyku mentalnego. W połowie miesiąca trochę odpuścisz, ale potem spróbuj ponownie się temu zaangażować — właśnie wtedy następuje prawdziwa nauka.
Bądź cierpliwy. To wymaga czasu. Są to nawyki mentalne, które rozwinąłem przez lata praktyki. Ale naprawdę są tego warte.