Rozmawiałem z przyjacielem, który często czuje, że nie ma jasno określonego kierunku w życiu, nie działa zgodnie z żadnymi solidnymi zasadami i zazwyczaj nie jest pewien, co powinien robić w danej chwili.
Całkowicie się z tym utożsamiam: to niepewność tego, co powinieneś robić w tym momencie, dziś lub w życiu. Odczuwamy tę niepewność nieustannie jako stres, lęk, strach – lub po prostu jako poczucie, że robimy coś źle.
Chciałbym więc podzielić się tym, jak radzę sobie z tą niepewnością… kilkoma pomysłami, których nauczyłem się z Zen i gry w Go (chińskiej gry strategicznej bardziej złożonej niż szachy, rozgrywanej czarnymi i białymi kamieniami na siatce 19×19).
W skrócie, pomysły to:
-
Miej na uwadze całą planszę.
-
Graj jednym kamieniem na raz.
-
Tańcz z niepewnością.
-
Nie zostawiaj śladów.
Przyjrzyjmy się każdemu z nich – były dla mnie niezwykle pomocne.
Miej na uwadze całą planszę
Na początek zastrzeżenie – jestem fatalny w Go. Jestem początkujący, choć może średnio zaawansowany początkujący. Mimo to nauczyłem się kilku ważnych rzeczy.
Jedna z nich to granie z myślą o „całej planszy”. Większość z nas, początkujących, zbytnio skupia się na lokalnej sytuacji – w codziennym życiu jest to reagowanie na wiadomości i maile, odpowiadanie na zadania, gdy się pojawiają.
Najlepsi gracze Go grają z myślą o większym obrazie – do czego na planszy wzywa ta sytuacja?
Dla naszego codziennego życia oznacza to wprowadzenie szerszej perspektywy do procesu podejmowania decyzji. Czego twoje życie teraz wymaga? Co ma dla ciebie największe znaczenie? Co miałoby największy wpływ na rzeczy, na których ci zależy? Czy masz znaczącą pracę, ludzi, którym służysz, cel, misję, kierunek? Pomyśl o tym trochę i wykorzystaj to do podejmowania decyzji.
Co ma dla ciebie znaczenie? Co możesz zrobić w tym tygodniu, dzisiaj, właśnie teraz, co wpłynie na to?
Nie musisz mieć pewnej odpowiedzi na żadne z tych pytań. Po prostu wracaj do tych większych pytań, podejmując mniejsze decyzje, żeby nie działać tylko reaktywnie.
Więc gdy kończę jedno zadanie i myślę o następnym, zamiast działać impulsywnie i odpowiadać na pojawiające się sprawy… powinienem pomyśleć o szerszym obrazie i na jego podstawie dokonać wyboru.
To prowadzi nas do następnego pomysłu…
Graj jednym kamieniem na raz
Grając w Go, widzę około 10 dużych ruchów, gdzie chciałbym położyć swój kamień. Mogę jednak zagrać tylko jednym ruchem teraz, bo po postawieniu kamienia przeciwnik ma prawo do swojego ruchu (przeciwnego koloru).
Idea, której się nauczyłem, brzmi: Mogę zagrać tylko jednym kamieniem na raz… więc muszę zagrać największy ruch spośród kilkunastu, które chciałbym wykonać właśnie teraz.
Teraz prawdopodobnie masz kilkanaście lub więcej rzeczy, które mógłbyś robić. Może chciałbyś zrobić je wszystkie naraz i mieć je skończone w ciągu najbliższej godziny. Ale nie możesz! Możesz zrobić tylko jedno zadanie na raz. Możesz zagrać tylko jednym kamieniem teraz.
Więc, mając na uwadze szeroki obraz… które zadanie byłoby najważniejsze, które mógłbyś wykonać? Nie musisz mieć całkowicie jasnej odpowiedzi, ale użyj tego pytania, aby pokierować swoim wyborem. Resztę odpuść na razie i graj tymi kamieniami jeden po drugim z każdym ruchem.
Masz jeden kamień do zagrania – po prostu wybierz jeden na podstawie intuicji, z myślą o całej planszy, i odpuść resztę. Odrzuć potrzebę, aby ten wybór był pewny…
Tańcz z niepewnością
Możesz mieć na uwadze całą planszę i próbować wybrać najważniejsze zadanie do wykonania teraz… ale tak naprawdę nie wiesz, które wybrać.
To jest w porządku. Nikt nigdy nie wie na pewno. Ani w Go, ani w życiu. Nigdy nie ma pewności.
Musimy więc nauczyć się być w zgodzie z tą niepewnością. Wybierz to, co wydaje się właściwe, opierając się na intuicji. Co przyniesie największe dobro, co będzie miało największy wpływ, co złagodzi największy ból w naszym życiu i życiu innych?
Tego rodzaju pytania mogą nas prowadzić w niepewności, ale nigdy jej nie wyeliminujemy. Żaden system ani zestaw zasad nigdy nie wyeliminuje niepewności.
Więc tańczmy z nią. Eksplorujmy ją jak odkrywcy wkraczający na nieznane terytorium. Z ciekawością, z zachwytem, z radością.
Graj pośrodku niepewności. Pozwól sobie wnieść do niej radość i lekkość. I po prostu graj tym kamieniem, ciekawy tego, co może się pojawić.
Nie zostawiaj śladów
Teraz wybrałeś kamień do zagrania… i tańczysz z niepewnością… czas zanurzyć się w tym całkowicie.
Wykonaj to zadanie, jakby nie było innego zadania we wszechświecie. Jak powiedział Suzuki Roshi w Zen Mind, Beginner’s Mind, nie zostawiaj po sobie śladu. Pozwól sobie całkowicie spłonąć w zadaniu.
Ta praktyka polega na całkowitym byciu w zadaniu, nie myśląc o sobie, ale po prostu będąc tam, robiąc to. Jakbyś był jednością ze wszystkim, co robisz, bez ego i wolny od ciężaru myślenia o sobie (co robimy przez większość czasu).
Jeśli to zbyt mylące, po prostu spróbuj być całkowicie z zadaniem. Zatracaj się w nim.
Oto więc te pomysły…
Miej na uwadze szeroki obraz, wybierając, co robić.
Wybierz najważniejsze zadanie, nad którym możesz teraz pracować, mając na uwadze szeroki obraz.
Graj pośród niepewności tego zadania.
I bądź całkowicie z zadaniem.