Prokrastynacja zaczyna się od unikania czegoś z powodu strachu, by później przerodzić się we wzorzec, który z czasem staje się nawykiem.
Wzmacniamy ten nawyk prokrastynacji przez lata praktyki, co szkodzi nam na wiele sposobów w życiu – nie tylko w zadaniach zawodowych, ale w znacznie szerszym zakresie.
Nawyk prokrastynacji ma wpływ na:
-
Bezpośrednie podejście do naszych finansów
-
Nawyki zdrowotne (np. odkładanie ćwiczeń)
-
Zajmowanie się problemami zdrowotnymi (ich odkładanie pogarsza sytuację)
-
Relacje (odkładanie trudnych rozmów)
-
Tworzenie, sztukę, znaczącą pracę
-
Porządkowanie i upraszczanie
-
Punktualność (a spóźnianie się powoduje stres)
-
Naukę nowych rzeczy
I wiele więcej. To tylko niektóre z najbardziej widocznych przykładów. Prokrastynujemy przez cały dzień, sprawdzając telefony, ulubione strony internetowe, e-maile, wiadomości, oglądając telewizję, grając w gry i… cóż, wszyscy znamy swoje ulubione techniki prokrastynacji.
Pojawia się więc pytanie: jak przestać szkodzić sobie po tych wszystkich latach? Jak zacząć rozluźniać nasze utarte nawyki prokrastynacji i tworzyć bardziej pomocne wzorce?
Odpowiedzią jest zacząć traktować te utarte wzorce jako koleiny.
Koleiny Naszych Nawyków
Kiedy po raz pierwszy coś odłożyłeś na później, nie miałeś jeszcze utartego wzorca. Miałeś wybór. Mogłeś odrobić pracę domową (lub posprzątać zabawki), albo mogłeś to odłożyć na później i zrobić coś innego, prawdopodobnie przyjemniejszego.
Poczułeś strach lub opór wobec jednego zadania, co sprawiło, że inna opcja stała się bardziej kusząca. Wybrałeś łatwiejszą ścieżkę i to było przyjemne w danym momencie. Była natychmiastowa nagroda. Trudności pojawiły się później, ale to był problem dla przyszłego ciebie.
Wszystkie podobne wybory były nagradzane natychmiastową gratyfikacją. Poprzez powtarzanie tego wyboru, zaczynasz wyżłabiać koleinę w ziemi. Po pewnym czasie nagroda nie jest już nawet potrzebna… koleina staje się tak łatwa do podążania, a wydostanie się z niej tak trudne. Im dłużej trzymamy się koleiny, tym trudniej jest ją zmienić.
Nawyki to koleiny. Trzymasz się starych, dopóki nie jesteś gotów włożyć wysiłku, aby się z nich wydostać i dokonać nowych wyborów.
Jak wydostać się z koleiny, którą stworzyłeś? Świadomy wysiłek.
Jak Zmienić Swoje Wzorce, czyli Znaleźć Swój Rytm
Kroki wyjścia z koleiny są proste, ale wymagają skoncentrowanego wysiłku:
-
Zdecyduj, że masz dość starej koleiny. Stara koleina ci nie służy. Szkodzi ci. Kiedy zdecydujesz, że masz dość krzywdzenia siebie tymi wzorcami, jesteś gotów na zmianę. Oceń, czy jesteś na to gotów teraz.
-
Zobowiąż się do świadomej zmiany. Kiedy jesteś gotów przestać ranić się starym wzorcem, zobowiąż się do praktyki i bardzo świadomego zmieniania swojej koleiny. Zobowiązanie wobec kogoś innego lub małej grupy przyjaciół czy rodziny to skuteczny sposób.
-
Zarezerwuj czas na celową praktykę. Nie zmienisz swojej koleiny przypadkowo. Musisz ćwiczyć świadomie i z celowym wysiłkiem. Zarezerwuj krótką codzienną praktykę – na początek tylko 5 minut. Nie odkładaj zadania blokowania czasu praktyki – pamiętaj, że celowo ćwiczysz nowy wzorzec! Polecam 5-10 minut codziennie przez cały tydzień, zaraz po przebudzeniu, przed sprawdzeniem e-maili, telefonu czy komputera. Umieść przypomnienie tam, gdzie zobaczysz je zaraz po obudzeniu.
-
Ustal intencję dla swojej praktyki. Przed rozpoczęciem przypomnij sobie swoją motywację. W jaki sposób to szkodzi ci w życiu? Czy wpływa negatywnie na twoją karierę, zdrowie, szczęście, relacje, finanse, znaczącą pracę, bliskich? Ustal intencję praktyki, aby te obszary poprawić.
-
Wyznacz sobie zadanie. Wybierz coś, co odkładasz (ale może nie najtrudniejsze czy najbardziej niewygodne zadania na początek). Zobowiąż się wykonywać to zadanie tylko przez 5 minut.
-
Pozwól sobie nic innego nie robić i obserwuj swoje wzorce. Siedź i wykonuj tylko to zadanie albo nie rób nic. Zauważ, kiedy pojawia się chęć przerzucenia się na coś innego lub wstania. To twoje stare wzorce dają o sobie znać, co samo w sobie jest niezwykle cenne. Obserwuj tylko pragnienia, nie działaj zgodnie z nimi, ale też ich nie osądzaj. To tylko pragnienia, tylko uczucia, które się pojawiają i nie ma się czym martwić. Po prostu obserwuj, nie działaj, siedź i stawiaj czoła pragnieniom. Potem wróć do zadania. W kółko, aż to stanie się twoją nową koleiną.
Możliwe jest stworzenie nowych kolein, nowych wzorców, które lepiej ci służą. Robiłem to dziesiątki razy w swoim życiu, być może więcej niż sto razy w ostatniej dekadzie. Nie jestem silniejszy od nikogo innego, więc jeśli ja mogę to zrobić, ty też możesz.
Kurs Undone
Dzisiaj uruchamiam nowy kurs wideo w moim Sea Change Program zatytułowany Undone: Przeprogramowanie Nawyków Prokrastynacji.
Zapraszam cię do dołączenia do nas w tym 4-tygodniowym kursie, by joining Sea Change już dziś.
Sea Change to mój miesięczny program członkowski do zmiany nawyków, nauki uważności i zmiany życia. Każdego miesiąca skupiamy się na czymś innym, a w tym miesiącu jest to prokrastynacja.
Co zyskasz, biorąc udział w tym kursie:
-
Dwie lekcje wideo w tygodniu
-
Ćwiczenia do uważnej pracy z twoimi wzorcami prokrastynacji
-
Wyzwanie polegające na wykonywaniu tych ćwiczeń krótko przez sześć dni w tygodniu przez cały miesiąc
-
Cotygodniowe zameldowanie w ramach wyzwania, aby pozostać odpowiedzialnym
-
Webinar na żywo (dla członków Gold) i możliwość zadawania mi pytań
Zachęcam cię do dołączenia do mnie i uzyskania wsparcia w swoich wysiłkach na rzecz zmiany starych wzorców – zarówno ode mnie, jak i od ponad tysiąca innych członków Sea Change.