Podejście do życia z umysłem początkującego

Wiele z naszych problemów mogłoby zostać rozwiązanych dzięki jednemu prostemu ćwiczeniu.

Wiele radości można by odnaleźć dzięki tej samej praktyce.

Jest to proste: ćwiczenie widzenia życia z umysłem początkującego.

Zapożyczam to oczywiście od Zen Buddhism’s shoshin i Shunryu Suzuki z Zen Mind Beginner’s Mind i pisałem o tym już wiele razy. Ale jest to bardziej fundamentalne, niż większość ludzi zdaje sobie sprawę.

To nie jest tylko coś, co praktykujesz, gdy się czegoś uczysz – choć porzucenie „umysłu eksperta” i postrzeganie nauki oczami początkującego jest ważną praktyką w procesie uczenia się. To coś, co możesz ćwiczyć w każdej chwili dnia (jeśli tylko potrafisz o tym pamiętać).

Czym jest umysł początkującego? To porzucenie naszych oczekiwań i uprzedzeń dotyczących czegoś oraz patrzenie na rzeczy z otwartym umysłem i świeżymi oczami, tak jak początkujący. Jeśli kiedykolwiek uczyłeś się czegoś nowego, możesz pamiętać, jak to jest: prawdopodobnie czujesz się zdezorientowany, ponieważ nie wiesz, jak robić to, czego się uczysz, ale patrzysz też na wszystko, jakby było nowe, być może z ciekawością i zdumieniem. Taki jest umysł początkującego.

Wyobraź sobie, że mógłbyś zastosować to do każdej czynności. Weźmy na przykład jedzenie śniadania:

Zaczynasz patrzeć na czynność jedzenia świeżymi oczami, jakbyś nie wiedział, czego się spodziewać, jakbyś nie robił tego już tysiące razy.
Naprawdę przyglądasz się jedzeniu, misce, łyżce i starasz się dostrzec szczegóły, które normalnie by ci umknęły.
Naprawdę zauważasz tekstury, smaki, zapachy, wygląd jedzenia, zwracasz na nie uwagę, jakbyś nie wiedział jeszcze, jak jedzenie będzie smakować. Wszystko wydaje się nowe, być może nawet zdumiewające.
Nie robisz niczego powierzchownie i doceniasz każdy kęs jako dar. Jest to coś tymczasowego, ulotnego i cennego.

Jak widać, ta praktyka umysłu początkującego przekształca czynność.

Dlaczego to ma znaczenie

Kiedy praktykujesz umysł początkującego w jakiejś czynności:

Lepsze doświadczenia: Nie jesteś przyćmiony przez osądy, prekoncepcje, wyobrażenia o tym, jakie to powinno być, czy założenia, że już to znasz. Kiedy ich nie masz, nie możesz być rozczarowany ani sfrustrowany doświadczeniem, ponieważ nie ma żadnych wyobrażeń ani prekoncepcji, z którymi można by to porównać.
Lepsze relacje: Jeśli rozmawiasz z kimś, zamiast być sfrustrowanym z powodu tego, że nie spełnia twoich oczekiwań, możesz zobaczyć tę osobę świeżymi oczami i zauważyć, że ona też stara się być szczęśliwa, ma dobre intencje (nawet jeśli nie są to twoje intencje) i boryka się z trudnościami tak jak ty. To przekształca twoją relację z tą osobą.
Mniej prokrastynacji: Jeśli zwlekasz z ważnym zadaniem w pracy, możesz spojrzeć na to z umysłem początkującego i zamiast martwić się, jak trudne będzie zadanie lub jak możesz w nim zawieść… możesz być ciekaw, jakie będzie to zadanie. Możesz zauważyć szczegóły wykonywania zadania, zamiast próbować od nich uciec.
Mniej niepokoju: Jeśli masz nadchodzące wydarzenie lub spotkanie, które cię niepokoi… zamiast martwić się o to, co się może stać, możesz być otwarty na to, co się wydarzy, porzucić swoje uprzedzenia dotyczące wyniku i zamiast tego przyjąć nieznane, być obecnym i odnaleźć wdzięczność w chwili za to, co robisz i kogo spotykasz.

Jak widać, praktykowanie umysłu początkującego może przekształcić każdą czynność, usunąć wiele naszych trudności, pozwolić nam być bardziej elastycznymi, otwartymi, ciekawymi, wdzięcznymi i obecnymi.

Nie mówię, że wszystko to dzieje się magicznie. To wymaga praktyki, ale warto się w to zaangażować.

Jak ćwiczyć

Umysł początkującego to coś, co praktykujemy w medytacji. Zamiast siedzieć w medytacji i myśleć, że wiesz, jaki będzie twój oddech lub jaka będzie obecna chwila przed tobą… skupiasz na tym uwagę. Patrzysz na to świeżymi oczami. Porzucasz swoje uprzedzenia i po prostu wyraźnie patrzysz na to, co jest przed tobą.

Codzienna praktyka medytacyjna jest niezwykle przydatna w rozwijaniu tego umysłu początkującego. Oto jak praktykować:

Usiądź wygodnie i prosto w cichym miejscu.
Skup się na swoim ciele, a następnie na oddechu, starając się je widzieć wyraźnie i na świeżo.
Kiedy zauważysz, że masz uprzedzenia, odbiegasz od chwili obecnej, myślisz, że wiesz, jak to będzie… po prostu to zauważ.
Zobacz, czy możesz porzucić idee i myśli oraz fantazje i historie, które wypełniają twój umysł. Opróżnij się, aby móc zobaczyć, co rzeczywiście jest przed tobą. Zobacz, jaki jest twój oddech w tej chwili, zamiast myśleć, jaki będzie lub o czym myślisz.

Powtarzaj ostatnie kroki, raz po raz. Zobacz myśli i fantazje, opróżnij się i zobacz, co rzeczywiście jest tam obecnie, świeżymi oczami.

Możesz praktykować to teraz, z czymkolwiek, co jest przed tobą. Z tym, jak się czuje twoje ciało, jak się czuje twój oddech, czymkolwiek innym, co jest wokół ciebie.

Możesz ćwiczyć to, kiedy wykonujesz jakąkolwiek czynność, od mycia zębów po zmywanie naczyń, chodzenie i prowadzenie samochodu, ćwiczenie i korzystanie z telefonu.

Możesz praktykować to, kiedy rozmawiasz z innym człowiekiem, porzucając swoje wyobrażenia o tym, jaki powinien być, i zamiast tego opróżniając umysł i widząc go takim, jaki jest. Zauważ jego dobre serce, jego trudności i bądź wdzięczny za niego takim, jaki jest. Kochaj go takim, jaki jest i znajdź współczucie dla jego trudności.

To jest praktyka. Rób to z uśmiechem i z miłością, ze świeżymi oczami i wdzięcznością za jedyny wszechświat, jaki kiedykolwiek otrzymamy – ten rzeczywisty, który jest przed nami.