ProsteNawyki

Proste sposoby na poprawę jakości życia

Bądź elastyczny, bądź szczęśliwy

Zauważyłem, że im bardziej jesteśmy sztywni, tym mniej jesteśmy szczęśliwi. A im bardziej jesteśmy elastyczni, tym szczęśliwsi możemy być.

Oczywiście nie jest to gwarancja — elastyczność nie zapewnia automatycznie wiecznego szczęścia. Tworzy jednak o wiele więcej możliwości osiągnięcia spokoju, zadowolenia i szczęścia.

Przyjrzyjmy się, dlaczego tak jest, a potem porozmawiajmy o tym, jak stać się bardziej elastycznym.

Najpierw jednak… co rozumiem przez sztywność? Oto kilka powszechnych przykładów:

  • Nietolerancja wobec ludzi.
  • Potrzeba posiadania racji.
  • Potrzeba postawienia na swoim.
  • Potrzeba, by rzeczy były robione po twojemu.
  • Potrzeba pewności lub kontroli.
  • Niedopuszczanie, by ludzie mieli różnorodne opinie na różne tematy lub na twój temat.
  • Brak otwartości na odmienne perspektywy albo aktualizowanie swoich przekonań w świetle nowych informacji.
  • Niezadowolenie ze zmieniających się planów.
  • Sztywne postrzeganie siebie („Taki już jestem” albo „Nigdy nie jestem _”).

Istnieje oczywiście tysiąc innych sposobów bycia sztywnym i nieelastycznym. Jeśli rozumiesz powyższe przykłady… spróbuj dostrzec, gdzie w twoim własnym nastawieniu pojawia się sztywność. Spróbuj przez tydzień!

Dlaczego sztywność prowadzi do stresu, frustracji, lęku i nieszczęścia

Przyjrzyjmy się kilku sposobom, w jakie sztywne nastawienie może powodować problemy:

  • Odczuwanie stresu lub frustracji, gdy rzeczy nieuchronnie się zmieniają. Życie nie jest ustalone, lecz nieustannie się zmienia. Świat jest nieprzewidywalny, spotykają nas niespodzianki, rzeczy nie spełniają naszych oczekiwań. Gdy jesteśmy sztywni, odstępstwa od tego, czego się spodziewaliśmy, stają się zagrożeniami, które wywołują stres i frustrację.
  • Szkodzenie naszym relacjom. Jeśli upieramy się przy tym, że mamy rację, jeśli złościmy się na drugą osobę, gdy nie spełnia naszych oczekiwań, jeśli osądzamy… szkodzi to relacjom i nie pozwala drugiej osobie być sobą.
  • Nieustanne dążenie do kontroli, której nie możemy osiągnąć. Grzęźniemy w niezdecydowaniu, próbując znaleźć „właściwą” odpowiedź; grzęźniemy w perfekcjonizmie, martwiąc się, że nie zrobimy czegoś właściwie; staramy się sprawić, aby inni zachowywali się tak, jak chcemy. Ta potrzeba kontroli prowadzi jednak do frustracji ze wszystkich stron… a nawet gdybyśmy mogli „kontrolować” wszystko, co próbujemy kontrolować, przekonalibyśmy się, że życie nadal jest niepewne, nieprzewidywalne i wymyka się kontroli.
  • Niemożność sprostania sztywnym standardom. Nasze sztywne nastawienie sprawia, że próbujemy osiągnąć określone standardy, ale to oznacza, że nieustannie będziemy im nie dorastać — i czuć z tego powodu niezadowolenie z siebie — ponieważ przy wyznaczaniu takich celów nigdy nie możemy w pełni uwzględnić nieprzewidywalności. Dotyczy to oczywiście także innych osób, które nie spełniają naszych sztywnych standardów.
  • Tkwienie w miejscu zamiast rozwoju. Tkwimy w znanych nam schematach, nawet gdy nie działają, ponieważ sztywność oznacza niezdolność do otwarcia się na nową naukę lub ewoluowania ku czemuś nowemu. Coraz bardziej zamykamy się w swoich przyzwyczajeniach i w tym, jacy — jak „wiemy” — jesteśmy.

Sztywność prowadzi również do gorszego rozwiązywania problemów, ponieważ gdy tkwimy w utrwalonym nastawieniu, nie potrafimy dostrzec alternatywnych rozwiązań.

Ogólnie rzecz biorąc, widzimy, że sztywność oznacza, iż nie potrafimy stawić czoła nieprzewidywalności życia z otwartością, a zamiast tego utkniemy we frustracji i nieszczęściu.

Jak być bardziej elastycznym

Wszystko zaczyna się od prostej intencji, by być bardziej elastycznym. Zdanie „Bądź elastyczny, bądź szczęśliwy” ma przypominać nam o tej intencji.

Następnie musimy zauważać, kiedy odczuwamy stres i frustrację wynikające ze sztywności. Jeśli jesteś sfrustrowany sobą, inną osobą albo zmianami planów… zauważ, że czujesz frustrację. A potem, zamiast obwiniać innych lub siebie… zacznij dostrzegać sztywność, która wywołuje tę frustrację. Zauważ, jak odczuwasz ją w ciele — to sztywność zarówno w ciele, jak i w umyśle.

Gdy już to zauważysz, możesz spróbować:

  1. Weź kilka głębokich oddechów. Uspokój swoją frustrację. Przy każdym głębokim oddechu rozluźniaj ciało, łagodząc napięcie, które w nim czujesz.
  2. Zapytaj siebie: „Jak mogę być bardziej elastyczny w tej chwili?”. Może to oznaczać przypomnienie sobie, że życie jest nieprzewidywalne i nie da się go kontrolować, a nawet dostrzeżenie, że jest to część jego piękna. Może oznaczać próbę zaakceptowania rzeczy dokładnie takimi, jakie są teraz, bez potrzeby, by były inne. Kiedy to robię, potrafię dostrzec piękno w osobie lub sytuacji, z którą się mierzę.
  3. Następnie zapytaj: „Jak mogę elastycznie poradzić sobie z tą chwilą, nie musząc kontrolować wszystkiego?”. Dla mnie oznacza to wykonanie kolejnego małego kroku bez potrzeby, by wszystko było idealne.

Przykład… Załóżmy, że frustruje mnie ktoś, kto dużo narzeka. Mogę zauważyć, że irytuje mnie jego narzekające nastawienie. Mogę też zauważyć, że moje ciało się napięło.

Następnie mogę oddychać, uspokoić frustrację i rozluźnić napięte mięśnie.

Potem mogę spojrzeć na tę osobę i docenić ją taką, jaka jest — wraz ze wszystkimi skargami. Mogę docenić to, jak bardzo jej zależy. Mogę dostrzec, że jest zestresowana, i poczuć wobec niej współczucie.

I wreszcie mogę zrobić kolejny mały krok… być może poproszę tę osobę o przerwę i spędzę trochę czasu sam, a może wysłucham jej ze współczuciem. Nie muszę jednak jej kontrolować.

Nie istnieje idealny sposób działania w każdej sytuacji, ale jeśli wykonasz opisane powyżej pierwsze kroki, znajdziesz się w bardziej otwartym i elastycznym miejscu, z którego łatwiej podejmiesz właściwe działanie.

Jak możesz być dziś bardziej elastyczny?