W przypadku długoterminowych dążeń, takich jak cele czy zmiana nawyków, jedną z najważniejszych rzeczy, które możemy rozwinąć, by zwiększyć swoje szanse na sukces, jest odporność psychiczna: zdolność do podnoszenia się po niepowodzeniach i trudnościach.
To nieuniknione, że zboczymy z kursu. Będziemy mieć gorsze dni, porażki będą nas zniechęcać, opuścimy kilka dni praktykowania nawyku… tego wszystkiego należy się spodziewać — to normalna część drogi.
Nie chodzi o to, czy zboczymy z kursu albo się zniechęcimy — lecz kiedy to nastąpi. A kiedy tak się stanie, wszystko zależy od tego, czy potrafimy wrócić do gry.
To właśnie jest długoterminowa odporność psychiczna: zdolność radzenia sobie z trudnościami, niepowodzeniami, zepchnięciem z obranego kursu oraz wyzwaniami emocjonalnymi.
Możemy ją rozwinąć dzięki odrobinie praktyki.
Porozmawiajmy o tym, jak rozwijać tę długoterminową odporność psychiczną.
Czym naprawdę jest odporność psychiczna
Odporność psychiczna nie polega na tym, czy masz siłę, ale na tym, czy potrafisz mierzyć się z trudnościami, które stają na twojej drodze, radzić sobie z nimi i wracać do swojego centrum. Wrócić na właściwy tor.
Chodzi o zdolność znoszenia pewnego dyskomfortu, akceptowanie tego, że trudne rzeczy będą się zdarzać, oraz zaufanie do siebie, że poradzisz sobie z tym wszystkim.
Chodzi o zaakceptowanie trudności i wypracowanie nowej relacji z nimi.
Zmiany nastawienia, które mają znaczenie
Stawanie się bardziej odpornym zaczyna się od nastawienia. Jeśli mamy bardziej odporne nastawienie, łatwiej przyjmujemy trudności i niepowodzenia.
Oto kilka zmian w nastawieniu, które warto rozważyć — zależnie od tego, jakie jest twoje obecne nastawienie:
- Niepowodzenia: Zamiast traktować je jako dowód, że coś jest z tobą nie tak albo że świat jest przeciwko tobie… postrzegaj niepowodzenia jako część drogi.
- Porażki: Zamiast postrzegać „porażkę” jako negatywne słowo, które mówi o tobie coś złego… potraktuj ją jako pakiet informacji. Uczy cię czegoś wartościowego, dzięki czemu możesz się rozwijać.
- Harmonogram: Często uważamy niepowodzenia za złe, ponieważ burzą nasz harmonogram — być może mieliśmy nadzieję osiągnąć cel do określonej daty, a niepowodzenie wszystko opóźnia. Zamiast tego możemy porzucić harmonogram, który przecież i tak został wymyślony, i dostrzec, że ta podróż nie przebiega według planu, lecz rozwija się tak, jak tego potrzebuje.
- Emocje: Kiedy doświadczamy negatywnych emocji, zamiast widzieć w nich dowód, że coś jest nie tak albo że powinniśmy zrezygnować, możemy postrzegać je jako część każdej znaczącej podróży. W pewnym momencie każdego trudnego przedsięwzięcia poczujesz frustrację, zniechęcenie, niedostateczność, poczucie porażki albo bezsilność. To coś, co należy poczuć, przetworzyć i przez co należy przejść, a nie powód, by się wycofać.
- Zaczynanie od nowa: Często postrzegamy zaczynanie od nowa po wypadnięciu z rytmu jako ciężar albo zniechęcający znak — zamiast tego możemy ponownie uznać je za część wszystkiego, co ma znaczenie. Każde długotrwałe, wymagające przedsięwzięcie będzie obejmowało wiele początków i przerw. Naszym wyzwaniem jest opanowanie sztuki zaczynania od nowa!
Przyjrzyj się tym zmianom nastawienia i spróbuj rozpoznać, które z nich najczęściej stają ci na drodze. Następnie ćwicz te zmiany, korzystając z praktycznych ćwiczeń opisanych poniżej.
Praktyczne sposoby budowania odporności psychicznej
Zmiany nastawienia są punktem wyjścia, ale odporność psychiczną faktycznie budujemy poprzez regularną praktykę, podobnie jak każdą umiejętność lub zdolność, którą chcemy rozwinąć.
Oto kilka sposobów regularnego ćwiczenia:
- Spokój: Zacznij od zauważenia momentu, w którym coś wybija cię z rytmu. Jesteś zniechęcony, sfrustrowany lub zestresowany niepowodzeniem czy trudnością. Pierwszą rzeczą po uświadomieniu sobie tego jest uspokojenie układu nerwowego. Możesz to zrobić, siedząc nieruchomo przez kilka minut i pozwalając sobie na powolny oddech. Wolniejsze, głębsze oddychanie trochę cię uspokoi. Pomyśl o jednej ze zmian nastawienia i sprawdź, czy również pomaga ci się uspokoić. Przypomnij sobie, że niepowodzenie nie jest niczym wielkim. Rozluźnij ciało.
- Akceptacja: Niezależnie od tego, co wytrąca cię z równowagi, dobrą praktyką jest próba zaakceptowania tego jako części swojej drogi. Opuściłeś kilka dni ćwiczeń? To nic wielkiego, zdarza się. Zapomniałeś uczyć się francuskiego przez ostatnie kilka dni? To nic wielkiego, miałeś dużo spraw, wróć na właściwy tor. Czujesz się przygnębiony i pozbawiony motywacji? Jasne, czasem można się tak czuć. Akceptacja pomaga rozluźnić się wobec tego, co się dzieje, zmniejszając stres i nadmierną reakcję na niepowodzenie.
- Odczuwanie emocji: Pozwalanie sobie na odczuwanie emocji w obliczu wyzwań i niepowodzeń jest praktyką odporności psychiczej. Być może czujesz rozczarowanie, frustrację, zniechęcenie. To w porządku! Uciekanie przed emocjami jedynie czyni cię bardziej kruchym, ponieważ zaczynasz się ich bać. Zamiast tego możesz po prostu pozwolić sobie je odczuwać jako doświadczenie fizyczne. To jak pozwalanie sobie poczuć wiatr na twarzy. Po prostu czuj emocje, nie daj się wciągnąć w myśli na ich temat i pozwól im przeminąć.
- Zaczynanie od nowa: Kiedy wracamy do działania, ponowne zaczynanie może wydawać się uciążliwe… ale jest to kluczowa umiejętność, którą warto ćwiczyć we wszystkim, co wymaga czasu — od nowych nawyków po osiąganie celów. Pomocne może być myślenie o tym jak o ekscytacji związanej ze świeżym początkiem — zaczynanie od zera może motywować.
- Uzyskiwanie wsparcia: Jesteśmy bardziej odporni, gdy mamy wspólnotę. Znajdź innych ludzi, którzy będą częścią twojej drogi, dołączą do ciebie w realizacji celów albo będą z tobą rozmawiać, gdy zmagasz się z trudnościami. Coach lub terapeuta również może być częścią takiego wsparcia. Pomaga nam to czuć się mniej samotnie i zwiększa naszą odporność psychiczną.
- Odnajdywanie sensu: Nie zawsze możemy kontrolować niepowodzenia, których doświadczamy… ale możemy wybrać ich znaczenie. Zamiast pytać: „Dlaczego to mi się przydarza?” albo mówić: „To beznadziejne, zawsze mi się to zdarza”… co, jeśli zapytasz: „Czego może mnie to nauczyć?” albo „W jaki sposób służy to mojemu rozwojowi?”. Zadając tego rodzaju pytania, nadajemy niepowodzeniu znaczące ramy.
Odporność psychiczna — zdolność do łagodnego podnoszenia się po wszystkim — to długoterminowa zdolność i zestaw umiejętności, które warto rozwijać. Rób to małymi krokami. Wybierz jedną drobną praktykę i zobowiąż się wykonywać ją codziennie.
Nie musisz podnosić się idealnie ani nawet szybko. Możesz po prostu z czasem uczyć się robić to lepiej, dzięki praktyce i refleksji.
Jeśli chcesz budować ze mną długoterminową odporność psychiczną, dołącz do mojej Akademii Nieustraszonego Życia.