Wczoraj rozmawiałem z moim synem, usiadłem z nim i rozmawialiśmy o uważności – jak myśleć o innych, a nie tylko o sobie. To kluczowa koncepcja, która robi taką różnicę w życiu, że jest jedną z niewielu rzeczy, których naprawdę chcę nauczyć moje dzieci.
To smutne, ponieważ codziennie widzę wokół siebie tylu nieuważnych ludzi – ludzi, którzy dbają tylko o to, czego chcą, i nie myślą o innych, nie patrzą na sprawy z perspektywy innych osób. Ludzi, którzy zajeżdżają ci drogę, wpychają się przed ciebie w kolejce, mówią nieuprzejme rzeczy, zajmują twoje miejsce parkingowe, ranią twoje uczucia. Staram się te rzeczy ignorować, ale to przykre, że tak wielu ludzi jest tak nieuważnych.
Rzecz w tym, że oni nie starają się być złośliwi czy nieuprzejmi… po prostu nie myślą o innych. I myślę, że nie są tego świadomi. Myślę, że sądzą, że postępują zupełnie normalnie i nie postrzegają siebie jako nieuważnych.
Ja jestem dobrym przykładem – uważam, że jestem dość uważny, ale jest wiele momentów, kiedy zachowuję się nieuważnie, nie zdając sobie z tego sprawy. Uświadomiłem sobie, podczas rozmowy z moim synem, że byłem nieuprzejmy dla kogoś wczoraj. Potem zacząłem myśleć o wszystkich sytuacjach, w których byłem ostatnio egoistyczny. I zdałem sobie sprawę, że nie jestem tak doskonały, jak mi się wydaje.
Ty prawdopodobnie też nie jesteś. Chociaż być może nie jesteś „palantem”, jak nazwałem cię w tytule tego wpisu, jest bardzo niewielu z nas, którzy są niezmiennie uważni. Mam wujka, który jest najbardziej uważną osobą, jaką znam – jest jednym z moich wzorców do naśladowania – i on może pominąć ten wpis. Myślę, że reszta z nas go potrzebuje.
Jakie są konsekwencje bycia bardziej uważnym? Po pierwsze, myślę, że to daje dobre uczucie – lubimy być życzliwi dla innych, robić miłe rzeczy dla innych, uszczęśliwiać innych. Po drugie, czyni to nasze życie lepszym na wiele innych sposobów – ludzie będą traktować cię z większym szacunkiem i życzliwością, będą cię bardziej lubić, będą bardziej skłonni chcieć z tobą pracować i przebywać. Po trzecie, czyni społeczeństwo lepszym – kiedy wszyscy traktujemy się nawzajem z uwagą, żyjemy lepiej razem, pracujemy lepiej razem, współpracujemy. Oczywiście, zawsze będą palanci, ale jeśli zdołamy uczynić ich mniejszością, społeczeństwo będzie ogólnie lepsze.
Przynajmniej możesz powiedzieć z pewnością, że nie jesteś jednym z tych palantów. A to dobra rzecz, prawda?
1. Przyznaj, że nie jesteś doskonały. Będę pierwszy, który to powie: daleko mi do doskonałości. Czasami jestem palantem. Czasami jestem nieuważny i egoistyczny. I zazwyczaj nie zdaję sobie z tego sprawy aż do później. Jeśli sądzisz, że nie jesteś palantem, przynajmniej przyznaj, że czasami jesteś nieuważny. Spróbuj przypomnieć sobie te momenty. Pomyśl, jak mógłbyś postąpić inaczej. To pierwszy krok i jest ważny.
2. Postaw się w miejscu innych osób. To klucz do uważności – rozważyć uczucia, potrzeby i pragnienia innych, spojrzeć na rzeczy z ich perspektywy. Spróbuj pomyśleć, przez co przechodzą inni, czego byś chciał, gdybyś był w ich sytuacji. To nie zawsze jest łatwe, ale z praktyką staje się łatwiejsze. I choć możesz nie mieć racji w swoich domysłach co do tego, czego inna osoba chce, czuje lub przez co przechodzi… ważne jest, że podejmujesz wysiłek, a to jest wysiłek, który naprawdę przemienia.
3. Działaj ze współczuciem i dobrocią. Jeśli ktoś inny cierpi, choćby trochę, spróbuj złagodzić jego cierpienie w jakiś sposób. Traktuj innych z dobrocią, szacunkiem, miłością. Rób to w małych rzeczach – uśmiech, miłe słowo, podziękowanie, przytulenie, zrobienie czegoś, by złagodzić ich ciężar, przejście na drugą stronę w ruchu, by być uprzejmym, przytrzymanie drzwi, przepuszczenie kogoś przed siebie w ruchu drogowym. Małe działania mogą mieć ogromny wpływ.
4. Praktykuj, praktykuj. Stare nawyki trudno zmienić, zwłaszcza takie, o których rzadko myślimy. Trzymaj to w centrum swojej uwagi, sprawiając, aby każde spotkanie z inną osobą było okazją do praktykowania uważności. Za każdym razem, gdy z kimś rozmawiasz, wysyłasz e-mail, widzisz kogoś na ulicy… zrób z tego okazję do praktykowania uważności. Praktykuj i praktykuj jeszcze więcej. To jedyny sposób, by stać się w czymś dobrym.
5. Zrób 5 małych rzeczy. Jako sposób na praktykowanie wyznacz sobie cel, by codziennie zrobić 5 małych, życzliwych i uważnych rzeczy. Nie ma znaczenia, co to za rzeczy – ugotowanie czegoś dla członka rodziny, posprzątanie trochę, wysłanie miłego e-maila z podziękowaniem do kolegi z pracy, podanie ręki przyjacielowi, bycie tam, by wysłuchać czyichś problemów… jestem pewien, że możesz wymyślić tysiąc małych rzeczy. Rób to codziennie, a wkrótce będziesz profesjonalistą.