„Mamy więcej możliwości dostępnych w każdej chwili, niż zdajemy sobie sprawę.” – Thich Nhat Hanh
Nie jestem mnichem Zen i nigdy się nim nie stanę. Niemniej jednak, inspiruje mnie sposób, w jaki starają się żyć: prostota ich życia, skupienie i uważność w każdej czynności, spokój i harmonia, które odnajdują w swoich dniach.
Pewnie nie chcesz zostać mnichem Zen, ale możesz prowadzić swoje życie w bardziej zenowski sposób, stosując się do kilku prostych zasad.
Dlaczego żyć bardziej jak mnich Zen? Ponieważ któż z nas nie mógłby użyć trochę więcej koncentracji, spokoju i uważności w życiu? Ponieważ mnisi Zen przez setki lat poświęcali swoje życie, by być obecnymi w każdej chwili, być oddanymi i służyć innym. Ponieważ służy to jako przykład dla naszego życia, a czy kiedykolwiek naprawdę osiągniemy ten ideał, nie jest celem samym w sobie.
Jeden z moich ulubionych mnichów Zen, Thich Nhat Hanh, uprościł zasady do kilku słów: “Uśmiechaj się, oddychaj i poruszaj się powoli.” To nie może być lepsze.
Jednak dla tych, którzy chcieliby trochę więcej szczegółów, pomyślałem, że podzielę się niektórymi rzeczami, które odkryłem, że działają bardzo dobrze w moich eksperymentach z życiem w stylu Zen. Nie jestem mistrzem Zen … nawet nie jestem buddystą Zen. Jednak odkryłem, że istnieją pewne zasady, które można zastosować do każdego życia, niezależnie od wierzeń religijnych czy standardu życia.
„Zen to nie rodzaj ekscytacji, ale koncentracja na naszej codziennej rutynie.” – Shunryu Suzuki
- Rób jedną rzecz na raz. Ta zasada (i kilka innych, które za nią idą) będzie znana długoletnim czytelnikom Zen Habits. Jest to część mojej filozofii, a także część życia mnicha Zen: jednoczesne wykonywanie jednej czynności, nie wielozadaniowość. Kiedy nalewasz wodę, po prostu lej wodę. Kiedy jesz, po prostu jedz. Kiedy się kąpiesz, po prostu się kąp. Nie próbuj wykonywać kilku zadań na raz podczas jedzenia lub kąpieli. Przysłowie z Zen: „Gdy chodzisz, chodź. Gdy jesz, jedz.”
- Rób to powoli i z namysłem. Możesz wykonywać jedno zadanie na raz, ale także pospieszać to zadanie. Zamiast tego, poświęć na to czas i poruszaj się powoli. Twoje działania powinny być przemyślane, a nie pospieszne i przypadkowe. To wymaga praktyki, ale pomaga się skupić na zadaniu.
- Wykonuj je całkowicie. Skup cały swój umysł na zadaniu. Nie przechodź do następnego zadania, dopóki nie skończysz bieżącego. Jeśli z jakiegoś powodu musisz zająć się czymś innym, spróbuj przynajmniej odłożyć niedokończone zadanie i posprzątać po sobie. Jeśli przygotowujesz kanapkę, nie zaczynaj jej jeść, nim nie odłożysz rzeczy, których używałeś do jej przygotowania, nie przetrzesz blatu i nie umyjesz naczyń użytych do przygotowania. Potem skończyłeś z tym zadaniem i możesz skupić się całkowicie na następnym zadaniu.
- Rób mniej. Mnich Zen nie prowadzi leniwego życia: wstaje wcześnie i ma dzień wypełniony pracą. Jednak nie ma też listy zadań, które nigdy się nie kończą — są pewne rzeczy, które zrobi dzisiaj, i nic więcej. Jeśli robisz mniej, możesz wykonywać te rzeczy wolniej, bardziej kompletnie i z większym skupieniem. Jeśli wypełnisz dzień zadaniami, będziesz biegać z jednego do drugiego, nie zatrzymując się, by pomyśleć o tym, co robisz.
- Pozostaw przestrzeń pomiędzy rzeczami. Związane z zasadą „Rób mniej”, ale to sposób zarządzania harmonogramem, aby zawsze mieć czas na zakończenie każdego zadania. Nie planuj rzeczy blisko siebie — zamiast tego, pozostaw przestrzeń między rzeczami w grafiku. Daje to bardziej zrelaksowany harmonogram i pozostawia miejsce na wypadek, gdyby jedno zadanie zajęło więcej czasu, niż planowałeś.
- Rozwijaj rytuały. Mnisi Zen mają rytuały na wiele rzeczy, które robią, od jedzenia po sprzątanie i medytację. Rytuał nadaje czemuś poczucie ważności — jeśli jest to na tyle ważne, by mieć rytuał, jest na tyle ważne, by poświęcić mu całą swoją uwagę i robić to powoli i poprawnie. Nie musisz uczyć się rytuałów mnichów Zen — możesz stworzyć swoje własne, do przygotowywania jedzenia, jedzenia, sprzątania, tego, co robisz przed rozpoczęciem pracy, co robisz, gdy budzisz się i przed pójściem spać, co robisz tuż przed ćwiczeniami. Cokolwiek chcesz, naprawdę.
- Wyznacz czas na konkretne rzeczy. W dniu mnicha Zen są wyznaczone czasy na określone czynności. Czas na kąpiel, czas na pracę, czas na sprzątanie, czas na jedzenie. To gwarantuje, że te rzeczy są regularnie wykonywane. Możesz wyznaczyć czas na własne czynności, niezależnie od tego, czy to praca, czy sprzątanie, czy ćwiczenia, czy cicha medytacja. Jeśli jest to na tyle ważne, by wykonywać regularnie, rozważ wyznaczenie na to osobnego czasu.
- Poświęć czas na siedzenie. W życiu mnicha Zen, medytacja siedząca (zazen) jest jednym z najważniejszych elementów jego dnia. Każdego dnia jest czas wyznaczony tylko na siedzenie. Ta medytacja to naprawdę praktyka nauki bycia obecnym. Możesz poświęcić czas na medytację siedzącą lub robić to, co ja: używam biegania jako sposobu na praktykowanie bycia w chwili. Możesz użyć dowolnej czynności w ten sam sposób, pod warunkiem, że robisz to regularnie i praktykujesz bycie obecnym.
- Uśmiechaj się i służ innym. Mnisi Zen spędzają część swojego dnia na służbie innym, czy to innym mnichom w klasztorze, czy ludziom na zewnątrz. Uczy ich to pokory, i zapewnia, że ich życie nie jest jedynie egoistyczne, ale poświęcone innym. Jeśli jesteś rodzicem, prawdopodobnie już spędzasz co najmniej trochę czasu na służbie innym w domu, a osoby bez dzieci mogą to robić również. Podobnie, uśmiechanie się i bycie życzliwym wobec innych może być świetnym sposobem na poprawę życia ludzi wokół ciebie. Rozważ także wolontariat dla organizacji charytatywnych.
- Przekształć sprzątanie i gotowanie w medytację. Poza wspomnianym wcześniej zazen, gotowanie i sprzątanie są jednymi z najbardziej podniosłych części dnia mnicha Zen. To świetne sposoby na praktykowanie uważności, i mogą być wspaniałymi rytuałami wykonywanymi każdego dnia. Jeśli gotowanie i sprzątanie wydają się dla ciebie nudnymi obowiązkami, spróbuj wykonywać je jako formę medytacji. Skoncentruj się na tych zadaniach, koncentruj się i wykonuj je powoli i całkowicie. Może to zmienić twoją całą dobę (polegając na tym zostawisz sobie również czysty dom).
- Zastanów się, co jest konieczne. Na życie mnicha Zen składa się niewiele rzeczy, które nie są konieczne. Nie ma szafy pełnej butów, ani najnowszych modnych ubrań. Nie ma lodówki i szafek pełnych niezdrowej żywności. Nie ma najnowszych gadżetów, samochodów, telewizorów czy iPoda. Ma podstawowe ubrania, podstawowe schronienie, podstawowe przybory, podstawowe narzędzia i najbardziej podstawowe jedzenie (jedzą proste, wegetariańskie posiłki złożone zwykle z ryżu, zupy miso, warzyw i kiszonych warzyw). Teraz, nie mówię, że powinieneś żyć dokładnie jak mnich Zen — ja z pewnością tego nie robię. Ale to służy jako przypomnienie, że wiele rzeczy w naszym życiu nie jest konieczne, i może być użyteczne zastanowienie się, co naprawdę potrzebujemy, i czy jest ważne posiadać wszystkie rzeczy, które mamy, a które nie są konieczne.
- Żyj prosto. Konsekwencją Zasady 11 jest to, że jeśli coś nie jest konieczne, prawdopodobnie można się bez tego obejść. A więc by żyć prosto, musisz pozbyć się z życia jak najwięcej niepotrzebnych i nieistotnych rzeczy, aby zrobić miejsce na to, co jest istotne. Teraz, co jest istotne, będzie różne dla każdej osoby. Dla mnie, moja rodzina, pisanie, bieganie i czytanie są istotne. Dla innych, joga i spędzanie czasu z bliskimi przyjaciółmi mogą być istotne. Dla innych będzie to opieka, wolontariat, chodzenie do kościoła i kolekcjonowanie komiksów. Nie ma prawa określającego, co powinno być dla ciebie istotne — ale powinieneś rozważyć, co jest najbardziej istotne dla twojego życia, i zrobić na to miejsce eliminując inne mniej istotne rzeczy w twoim życiu.
„Przed oświeceniem, krój drewno i noś wodę. Po oświeceniu, krój drewno i noś wodę.” – Wu Li
Przypomnij mi, kim jesteś?
Jestem Leo Babauta, założyciel Zen Habits. Przemieniłem swoje życie około 15 lat temu i pomogłem tysiącom ludzi zmienić ich życie poprzez zmianę nawyków i treningi uważności. Jestem roślinnym ojcem, mężem, a teraz mieszkamy w San Diego. Przeczytaj o Moja Misja Zmiany 100 Milionów Żyć Poprzez Trening Niepewności.